De KPI's van een webshop zijn de paar cijfers waarmee je ziet of je winkel gezond groeit. Een webshop levert honderden cijfers op, van sessies per apparaat tot de klikratio van een nieuwsbrief. De meeste daarvan zijn handig om een probleem te onderzoeken, maar niet om de webshop op te sturen. In dit artikel lees je welke KPI's voor een webshop ertoe doen, hoe je ze berekent, waar je ze vindt en hoe je ze met een rekenvoorbeeld aan elkaar koppelt.
Wat is een KPI voor een webshop?
KPI staat voor key performance indicator: een cijfer dat laat zien of je een doel haalt. Het verschil met een gewoon cijfer is dat je er een beslissing aan verbindt. Het aantal sessies op je site is een statistiek. Het conversiepercentage wordt een KPI zodra je het vergelijkt met een doel en actie onderneemt als het achterblijft. De algemene uitleg staat in het artikel wat is een KPI; voor marketing in het algemeen is er het artikel over marketing KPI's.
Voor een webshop vallen de KPI's in vier groepen: verkoop; verkeer en conversie; klanten; kosten en marge. Een goede set bevat uit elke groep één of twee cijfers. Wie alleen omzet volgt, ziet niet dat de winst daalt. Wie alleen ROAS volgt, ziet niet dat klanten niet terugkomen.
De belangrijkste KPI's voor een webshop
| KPI | Formule | Wat het zegt |
|---|---|---|
| Netto-omzet | Omzet min retouren, kortingen en btw | Wat je echt verkoopt |
| Aantal bestellingen | Bestellingen in de periode | Hoeveel klanten afrekenen |
| Conversiepercentage | Bestellingen / sessies × 100 | Hoe goed je site bezoekers omzet in kopers |
| Gemiddelde orderwaarde (AOV) | Netto-omzet / bestellingen | Hoeveel een klant per keer besteedt |
| Aandeel terugkerende klanten | Klanten met twee of meer bestellingen / alle klanten × 100 | Of klanten tevreden genoeg zijn om terug te komen |
| Klantwaarde (CLV) | Gemiddelde orderwaarde × bestellingen per klant × brutomarge | Wat een klant over zijn hele relatie oplevert |
| ROAS | Advertentieomzet / advertentiekosten | Hoeveel omzet elke euro advertentie oplevert |
| Kosten per bestelling (CPA) | Marketingkosten / bestellingen | Wat het kost om één bestelling binnen te halen |
| Retourpercentage | Geretourneerde bestellingen / bestellingen × 100 | Hoeveel omzet terugkomt en waar productinformatie tekortschiet |
| Brutomarge | (Netto-omzet min inkoopwaarde) / netto-omzet × 100 | Hoeveel je overhoudt om alle andere kosten te betalen |
De uitleg en rekenvoorbeelden van een aantal van deze cijfers staan in aparte artikelen: conversiepercentage berekenen, ROAS berekenen en wat is CPA.
Verkoop-KPI's: omzet, bestellingen en orderwaarde
De verkoop-KPI's zijn de basis. Gebruik voor deze cijfers altijd je webshop, zoals Shopify of WooCommerce, als bron. Google Analytics telt bestellingen alleen als de bezoeker cookies heeft geaccepteerd en komt daardoor lager uit.
Kijk naar netto-omzet en niet naar het brutobedrag van alle bestellingen. Een maand met veel omzet en veel retouren ziet er in het brutocijfer beter uit dan hij was. Volg naast de omzet ook het aantal bestellingen en de gemiddelde orderwaarde. Stijgt de omzet doordat de orderwaarde stijgt terwijl het aantal bestellingen daalt, dan heb je minder klanten die meer kopen. Dat vraagt een andere aanpak dan een stijging door meer bestellingen.
Verkeer en conversie
Hier gaat het om de vraag hoeveel mensen je webshop bezoeken en welk deel daarvan koopt. Bekijk het conversiepercentage per kanaal: bezoekers uit organisch zoeken, Google Ads, social media en e-mail gedragen zich verschillend. Verandert de verhouding tussen die kanalen, dan verandert je totale conversiepercentage, ook als op je website niets is veranderd.
Een nuttige aanvulling is het aandeel afgebroken bestellingen: bezoekers die wel in de checkout komen, maar niet betalen. Een stijging wijst vaak op een probleem met een betaalmethode, verzendkosten of de checkout op mobiel.
Klant-KPI's: terugkerende klanten en klantwaarde
Een webshop die alleen nieuwe klanten heeft, betaalt voor elke bestelling opnieuw aan werving. Het aandeel terugkerende klanten laat zien of mensen een tweede keer bestellen. Combineer het met de tijd tussen twee bestellingen: die bepaalt wanneer je een klant een bericht stuurt.
De klantwaarde (customer lifetime value) maakt de afweging tussen werven en behouden concreet. Kost een nieuwe klant 30 euro aan advertenties en levert hij over zijn hele relatie 90 euro brutomarge op, dan loont werven. Levert hij 25 euro op, dan verlies je op elke nieuwe klant geld, hoe goed de ROAS van de eerste bestelling er ook uitziet.
Kosten en marge
Omzet zegt niets over winst. Daarom horen bij de KPI's van een webshop ook cijfers over kosten. De ROAS laat zien hoeveel omzet je advertenties opleveren, maar een ROAS van 4 betekent iets anders bij een marge van 60 procent dan bij een marge van 20 procent. Reken daarom je break-even ROAS uit: 1 gedeeld door je brutomarge. Bij 25 procent marge is dat 1 / 0,25 = 4. Onder die waarde kosten je advertenties meer dan ze aan marge opleveren.
Het retourpercentage hoort hier ook bij. Elke retour kost verzending, verwerking en soms een product dat niet meer verkocht kan worden. Een product met veel retouren heeft vaak een productpagina die verwachtingen schept die het product niet waarmaakt.
Rekenvoorbeeld: van cijfers naar KPI's
Een webshop had in oktober deze cijfers uit Shopify, Google Analytics en Google Ads:
- Sessies: 18.000
- Bestellingen: 360, waarvan 90 van terugkerende klanten
- Netto-omzet: 21.600 euro
- Brutomarge: 40 procent
- Google Ads: 2.400 euro kosten, 9.600 euro toegeschreven omzet, 160 bestellingen
Daaruit volgen de KPI's:
| KPI | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Conversiepercentage | 360 / 18.000 × 100 | 2,0% |
| Gemiddelde orderwaarde | 21.600 / 360 | € 60 |
| Aandeel bestellingen van terugkerende klanten | 90 / 360 × 100 | 25% |
| ROAS Google Ads | 9.600 / 2.400 | 4,0 |
| Break-even ROAS | 1 / 0,40 | 2,5 |
| Kosten per bestelling via Google Ads | 2.400 / 160 | € 15 |
| Brutomarge per bestelling | 60 × 0,40 | € 24 |
Google Ads zit met een ROAS van 4,0 ruim boven de break-even ROAS van 2,5. Elke bestelling via advertenties kost 15 euro en levert 24 euro brutomarge op, dus er blijft 9 euro per bestelling over voor overige kosten. De advertenties verdienen zich terug. De vraag voor november is dan niet of het budget omlaag moet, maar of meer budget dezelfde verhouding houdt.
Zo kies je de KPI's voor jouw webshop
- Begin bij je doel. Een nieuwe webshop wil vooral bekendheid en eerste klanten; een gevestigde webshop wil winstgevend groeien. Het doel bepaalt welke KPI vooropstaat.
- Kies vijf tot acht KPI's. Eén of twee per groep. Meer cijfers leiden af van de cijfers die ertoe doen.
- Leg per KPI een doel vast. Bijvoorbeeld een conversiepercentage van 2,2% of een aandeel terugkerende klanten van 30%. Een cijfer zonder doel is geen KPI.
- Vergelijk met vorig jaar. Webshops kennen sterke seizoenen. Oktober vergelijken met september zegt weinig; oktober met oktober vorig jaar wel.
- Spreek af wat je doet als een KPI achterblijft. Daalt de conversie, dan kijk je eerst naar de checkout. Daalt de ROAS, dan kijk je naar zoektermen en producten.