Keyword kannibalisatie betekent dat twee of meer pagina's van dezelfde website op hetzelfde zoekwoord met dezelfde zoekintentie mikken. Google moet dan kiezen welke pagina hij toont en die keuze wisselt vaak. Het gevolg: geen van beide pagina's komt zo hoog als één sterke pagina zou komen. In dit artikel lees je hoe je keyword kannibalisatie herkent in Google Search Console, wanneer het wel en geen probleem is en welke van de vier oplossingen bij jouw situatie past.
Wat is keyword kannibalisatie?
Bij keyword kannibalisatie concurreren je eigen pagina's met elkaar in plaats van met andere websites. Het woord komt van kannibalisme: de ene pagina eet de kansen van de andere op. In het Engels heet het keyword cannibalization. Ook de term zoekwoordkannibalisatie wordt gebruikt.
Het gaat niet om het woord alleen maar om de vraag achter het woord. Twee pagina's die allebei "ROAS" noemen kannibaliseren niet als de ene uitlegt hoe je ROAS berekent en de andere een dashboard verkoopt dat ROAS toont. De zoeker wil in het eerste geval leren en in het tweede geval een tool vergelijken. Google ziet dat verschil ook. Kannibalisatie ontstaat pas als twee pagina's op dezelfde vraag hetzelfde antwoord geven.
Korte definities van verwante begrippen zoals zoekintentie en canonieke URL vind je in de begrippenlijst.
Waarom keyword kannibalisatie je posities kost
Google toont per zoekopdracht meestal niet meer dan twee resultaten van dezelfde website (zie het overzicht van de rankingsystemen van Google, onderdeel sitediversiteit). Heb je drie pagina's die even goed passen, dan verdeelt Google zijn aandacht. Dat merk je op vier manieren:
- Wisselende pagina's. De ene week staat pagina A in de resultaten, de volgende week pagina B. Geen van beide bouwt een stabiele positie op.
- Verdeelde links. Interne en externe links wijzen naar verschillende pagina's. Eén pagina met alle links is sterker dan drie pagina's met elk een derde.
- Lagere doorklikratio. Google toont soms de minder passende pagina. De zoeker klikt dan niet of gaat snel terug. Meer over dit cijfer lees je in het artikel wat is CTR.
- Dubbel werk. Je schrijft en onderhoudt twee teksten over hetzelfde onderwerp, terwijl één goede tekst genoeg was geweest.
Wanneer is het geen probleem?
Niet elke overlap is kannibalisatie. Laat de situatie zoals hij is als:
- de pagina's een verschillende zoekintentie bedienen, zoals een uitlegartikel en een productpagina;
- Google beide pagina's samen op pagina 1 toont en ze allebei klikken krijgen;
- een van de twee pagina's maar een handvol vertoningen heeft naast een duidelijke hoofdpagina. Dat is ruis.
Een categoriepagina "hardloopschoenen" en een blog "hardloopschoenen kiezen" kunnen dus prima naast elkaar bestaan. Twee blogs "hardloopschoenen kiezen" en "de juiste hardloopschoen vinden" niet.
Keyword kannibalisatie herkennen in Google Search Console
Google Search Console laat per zoekopdracht zien welke van je pagina's werden getoond. Zo vind je kannibalisatie in vijf stappen:
- Open Prestaties › Zoekresultaten en kies de afgelopen drie maanden.
- Klik in het tabblad Zoekopdrachten op een zoekwoord dat belangrijk voor je is. Search Console zet dan een filter op die zoekopdracht.
- Open het tabblad Pagina's. Staan er twee of meer URL's met een flink aantal vertoningen, dan zijn dat de pagina's die met elkaar concurreren.
- Zet de grafiek op Gemiddelde positie. Een positie die schommelt terwijl de vertoningen gelijk blijven wijst vaak op wisselende pagina's.
- Herhaal dit voor je tien belangrijkste zoekwoorden en noteer per zoekwoord welke pagina je als hoofdpagina wilt.
Hoe je de rapporten in Search Console verder leest staat in het artikel wat is Google Search Console. Een snelle aanvulling is de zoekopdracht site:jouwdomein.nl zoekwoord in Google. Die toont welke pagina's Google bij dat woord vindt, maar geen vertoningen of posities.
Rekenvoorbeeld: twee pagina's op hetzelfde zoekwoord
Stel, je webshop heeft een categoriepagina en een blog die allebei vertoond worden op "duurzame sneakers". Search Console toont over drie maanden:
| Pagina | Vertoningen | Klikken | CTR | Gem. positie |
|---|---|---|---|---|
| /duurzame-sneakers (categorie) | 1.800 | 27 | 1,5% | 14,2 |
| /blog/duurzame-sneakers-kopen | 1.200 | 12 | 1,0% | 17,8 |
| Samen | 3.000 | 39 | 1,3% | - |
Beide pagina's staan op pagina 2. Je kiest de categoriepagina als hoofdpagina, verwerkt de bruikbare tekst van de blog daarin en stuurt de blog met een 301-redirect door. Stel dat de categoriepagina daardoor naar positie 6 stijgt en de CTR op die plek 4% wordt. Bij dezelfde 3.000 vertoningen zijn dat 120 klikken in plaats van 39. Het percentage van 4% is een aanname voor dit voorbeeld; wat jouw pagina haalt hangt af van je titel en de concurrentie. Het principe staat: één pagina hoger levert meer op dan twee pagina's halverwege.
Keyword kannibalisatie oplossen: vier opties
Welke oplossing past hangt af van hoe veel de pagina's op elkaar lijken en of beide nog een eigen taak hebben.
| Situatie | Oplossing | Wat je doet |
|---|---|---|
| Twee pagina's zeggen grotendeels hetzelfde | Samenvoegen | Beste tekst in één pagina, de andere met een 301-redirect doorsturen |
| Beide pagina's moeten blijven bestaan, bijvoorbeeld een filtervariant | Canonieke tag | Op de bijpagina een canonical naar de hoofdpagina zetten |
| De pagina's hebben eigenlijk een andere invalshoek | Herschrijven | Elke pagina een eigen hoofdzoekwoord geven en titel, koppen en intro daarop aanpassen |
| Een pagina heeft geen waarde meer | Verwijderen | Pagina weghalen en doorsturen naar de meest verwante pagina |
Na elke oplossing pas je de interne links aan: menu, footer en links in teksten wijzen voortaan naar de hoofdpagina. Google legt uit hoe redirects en canonieke tags werken in de documentatie over redirects en dubbele URL's samenvoegen. Een canonieke tag is een hint en geen opdracht. Google kan een andere pagina kiezen als de signalen elkaar tegenspreken.
Keyword kannibalisatie voorkomen
Voorkomen is minder werk dan oplossen. Drie gewoonten helpen:
- Houd een zoekwoordenlijst bij met per zoekwoord één pagina. Voordat je een nieuwe pagina schrijft zoek je het hoofdzoekwoord en de synoniemen op in die lijst. Staat er al een pagina, dan breid je die uit. Hoe je zo'n lijst opbouwt lees je in zoekwoorden onderzoek doen.
- Verwerk varianten op de bestaande pagina. "Positie checken" en "ranking meten" zijn twee formuleringen van dezelfde vraag. Ze horen als kop of FAQ-vraag op één pagina, niet op twee.
- Controleer elke maand. Nieuwe pagina's, tags en archiefpagina's in WordPress of filterpagina's in een webshop kunnen ongemerkt gaan concurreren. Een vaste maandelijkse controle in Search Console vangt dat op.